Styczeń – miesiąc 
z powieścią rosyjską

Lew Tołstoj "Zmartwychwstanie"   Materiał do tej powieści pisarz zaczerpnął z kronik sądowych , autentyczne wydarzenie:  młody arystokrata pracujący w sądownictwie spotyka na rozprawie kobietę oskarżoną o zabójstwo, którą niegdyś uwiódł. Wstrząśnięty jej losem, pragnie naprawić swój błąd przez małżeństwo z wykolejoną obecnie dziewczyną. Powieściowy Niechludow dąży do naprawienia błędów młodości. Ale prosta dziewczyna, Katiusza Masłowa odrzuca ofertę byłego kochanka. Podejrzewa bowiem, że ten gest wynika z chęci uspokojenia własnego sumienia Niechludowa.

Anatolij Rybakow "Dzieci Arbatu"   Najgłośniejsze dzieło literackie okresu radzieckiej „pieriestrojki”. Wielka epicka powieść ukazuje Związek Radziecki w latach 1933-1934, przy czym obraz życia tzw. szarych ludzi – studentów, urzędników, działaczy partyjnych różnych szczebli, kołchoźników, zesłańców – splata się z relacją o aparacie władzy tamtych czasów, przede wszystkim zaś z próbą narysowania portretu samego Stalina. Wątek Saszy Pankratowa – komsomolca, który z błahego powodu został uwięziony, a następnie zesłany na Syberię – ma bezpośrednie źródła w biografii autora.

Aleksander Sołżenicyn "Kochaj rewolucję"   Powieść ta jest portretem psychologicznym młodego wzorcowego obywatela sowieckiego, szczerze oddanego reżimowi i ojczyźnie, ale z zachowaniem (choć z dużą naiwnością) pewnego niezależnego osądu. Młodzieniec zrobi wszystko, by znaleźć się na pierwszej linii  frontu, dlatego dzięki jego komunistycznej żarliwości oraz misjom, które zostały mu powierzone, otrzymujemy porywający opis Rosji Południowej w pierwszych miesiącach najazdu Niemców oraz niezwykły obraz warunków, w jakich przemieszcza się radziecka armia.

Siergiej Dowłatow "Krótkie życie"   Niezbyt gruby zbiór siedmiu opowiadań. Czyżby szczęśliwa siódemka?! Pięciu krótkich i dwóch dłuższych skondensowanych form wypowiedzi. Pełnych skrótów myślowych, niedopowiedzeń, prostych zdań, urwanych myśli. Życia w jego niezbyt jasnych, co nie znaczy, że koniecznie skrajnie ciemnych kolorach. Sportretowani przez Dowłatowa bohaterowie tych opowieści tkają nić swojego życia z pewnym wysiłkiem. Zgniatani przez zacieśniające się ściany rzeczywistości, biorą życie takie jakim jest. Bez zachwytu, ale i bez obrzydzenia. A ponieważ nie jest ono zbyt wesołe, to i oni nie tryskają fontannami energii, radością czy pozytywnymi wibracjami. Czy to wyniosły wybitny pisarz bez skrupułów wyrzucający cudze starania, marzenia i podziw dla niego do zsypu na śmieci. Czy student doznający jedyny raz w życiu szoku na tle seksualnym w kombinacie warzywno-owocowym imienia Thalmanna. Czy dziennikarz wyjawiający prawdziwe tło powstawania gazetowych notek. Czy małżeństwo emigrantów podchodzące do pełnego niebezpieczeństw życia w "ochronnych rękawiczkach" koncentracji na własnych sprawach. W wielu tych opowiadaniach mniej lub bardziej jawniej występują elementy autobiograficzne. A wszystko przyprawia Dowłatow wyjątkowo gorzką ironią, nieoszczędzając siebie, świata, ludzi. Szczerze aż do bólu.

Michaił Bułhakow "Diaboliada"   Bułhakow napisał Diaboliadę w 1923 roku. Pisarz dość pesymistycznie oceniał jej szanse na publikację, ale się omylił - została wydana rok póżniej. Początkowo krytyka nie zwróciła na nią szczególnej uwagi, ale po wściekłych atak na sztukę Dni Turbinów po sześciu latach przypomniano sobie także to opowiadanie. Dla Bułhakowa nasza rzeczywistość to faktycznie fantastyczna diaboliada, w której autor nie może istnieć, pisał jeden z krytyków. Niesamowity, chociaż realny przecież świat sowieckiej biurokracji robił dziwne wrażenie. Opisany stawał się jeszcze bardziej niewiarygodny, ale taki właśnie był naprawdę! Jest to atyryczna powieść Michała Bułhakowa, mistrza w podchwytywaniu absurdalnych przejawów sowieckiej rzeczywistości, która niekiedy przeradza się w prawdziwy obłęd. Człowiek, który wpadnie w tryby rozpędzonej machiny biurokracji i ulegnie presji ludzkiej głupoty i własnego strachu, jak drobny referent Korotkow, bohater książki, musi załamać się psychicznie. Niewinna z pozoru karuzela zabawnych perypetii i nieporozumień.

Opisy książek pochodzą z serwisu www.merlin.pl, ksiazki.wp.pl